Koło Gospodyń Wiejskich

CHWASZCZYNO

Hafty.2009

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         W roku 2008, po 28-letniej przerwie, dzięki inicjatywie ówczesnej prezes KGW pani Annie Barsowskiej i prezesa Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oddział w Chwaszczynie  pana Tomasza Fopke, zapoczątkowały znowu regularne spotkania miłośniczki sztuki haftu kaszubskiego.

Tym razem nie tylko z Chwaszczyna, ale również z okolicznych wsi i Trójmiasta. Funkcję instruktorki permanentnego kursu objęła Salomea Rzeszewicz, a do pracowitego grona wróciły też doświadczone hafciarki, Genowefa Rum, Małgorzata Trella, Anna Barsowska. Wartościową inicjatywę doceniono gminnym grantem władz samorządowych. Piękne prace pań wyróżniające się doskonała techniką, wykonywane najczęściej według żukowskiej szkoły haftu, premiowano szeregiem nagród w Wojewódzkim Konkursie Haftu Kaszubskiego w Lini (kolejno w latach 2009, 2010, 2011, 2012) i podczas Jarmarku Kulturowego w Licheniu (I miejsce w kategorii „rękodzieło artystyczne" – 2012). Bogate miejscowe ekspozycje prac wykroczyły poza granice kraju, do zaprzyjaźnionych z gminą Żukowo miast : Wendelstein (Niemcy) i Saint Junien (Francja), a także do Austrii, Australii, Szkocji, Kanady, USA, Rosji.

 

Obecnie panie spotykają się na warsztatach haftu kaszubskiego w okresie I-V i IX-XII, w każdy poniedziałek w godzinach 17:00 - 20:00 w strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej w Chwaszczynie (ul.Żeromskiego 7). Natomiast w okresie letnim VI, VII, VIII warsztaty odbywają się w co drugi poniedziałek. Panie doskonalą swoje umiejętności hafciarskie, dobierają wzory oraz komponują nowe wzory z elementami-motywami haftu kaszubskiego szkoły żukowskiej.

 

Hafty-MDD2013

Haft kaszubski (csb – kaszëbsczi wësziwk) – gatunek i technika kompozycyjno-wzornicza sztuki użytkowej regionu Kaszub w Polsce. Elementem łączącym różne podgatunki regionalne haftu jest kompozycja kolorystyczna oparta na siedmiu podstawowych kolorach. Motywy zdobnicze haftu (kwiaty i owady) zastosowano również w ceramice kaszubskiej i specyficznym malowaniu mebli. Elementy wzornictwa uznawanego za haft kaszubski występują również w paramentach liturgicznych pochodzących z XVII i XVIII wieku. Kolebką haftu kaszubskiego były klasztory norbertanek w Żukowie i benedyktynek w Żarnowcu. Według A. Błachowskiego hafty obok języka określają kaszubskie etnicum.

 

Szkoła Żukowska haftu kaszubskiego - wywodzi się z Żukowa i została zapoczątkowana jako gatunek przez norbertanki sprowadzone do klasztoru około 1209 roku. Początkowo były to hafty jednobarwne, wykonane srebrnymi i złotymi nićmi. Specyfiką szkoły żukowskiej były specyficzne metody wzornicze czepców, zdobionych motywami roślinnym (tulipanami, owocami granatu, liliami i innymi). W XIX wieku zanikło hafciarstwo czepców, sama sztuka haftu jednak przetrwała. Kolorystyka ogranicza się do siedmiu podstawowych barw z dominującymi zawsze odcieniami błękitu. Wzornictwo cechuje się pewnym ubóstwem doboru i delikatnym wycieniowaniem kolorystyki – nawiązujące do ubogiego życia w klasztorze. Wzornictwo żukowskie rozprzestrzeniło się na prawie cały obszar powiatu kartuskiego. Żukowskie norbertanki prowadziły również szkołę dziewcząt dla panien z pomorskich rodów szlacheckich, córek gdańskich patrycjuszy i bogatego chłopstwa. Po kasacie klasztoru przez administrację zaboru pruskiego w 1834 roku uczennicami sióstr, stały się również dziewczyny z ludu. Drogi jedwab został zastąpiony płótnem lnianym zaś nici sprowadzane z Niederlandów nićmi barwionymi domowym sposobem. Znaną hafciarką w Żukowie była Jadwiga Ptach, a obecnie jest Wanda Dzierzgowska.

 

Hafty "szkoły żukowskiej" i innych szkół prezentowano w 2013 roku:

1). 4 styczeń -  w przedszkolu w Bojanie, prezentowano wykonane hafty, omówiono tradycje hafciarskie na Kaszubach oraz kolebkę haftu i technikę pracy,

2). 2 luty - przekazano haftowany abażur na wystawę sztuki użytkowej organizowanej przez Galerię w Krakowie,

3). 19-20-21 kwiecień - wystawa prac haftowanych w Galerii Przymorze,

4). 16 maj - przekazano 13 nowych prac na konkurs haftu kaszubskiego w Linii,

5). kwiecień - przekazano 12 serwetek z haftem żukowskim na szarym lnie, które powędrowały do Moskwy. Otrzymali je absolwenci szkoły samorządowców z Moskwy na spotkaniu z samorządowcami Gminy Żukowo.